Yeşilçam Animation’daki dudak senkronu, konuşan karakterin ağız hareketini video modeline canlandırtıp repliği o karakterin sabit sesiyle seslendiriyor ve bu sesi ağız hareketine kelime kelime hizalıyor. Böylece bir karakter her sahnede aynı sesle konuşuyor ve cümle sonları kesilmiyor. Bu yazıda genel bir dudak senkronu yerine neden ses tutarlılığını öne aldığımızı ve hizalamanın nasıl çalıştığını anlatıyoruz.

Sorun: aynı karakter, farklı sesler

Konuşan animasyonda en kolay fark edilen hata şudur: küçük bir tilki ilk sahnede ince, meraklı bir sesle konuşur; üçüncü sahnede sesi kalınlaşmış, temposu değişmiştir. Görüntüde aynı tilkidir ama kulak ikisini iki ayrı karakter olarak algılar. Diyalog özelliğini tasarlarken en çok kaçınmak istediğimiz şey buydu.

Sorunun kaynağı basit: bir filmin sahneleri ayrı ayrı üretilir. Ses her sahnede o sahnenin kendi süreci içinde oluşursa, her sahne kendi başına bir aday olur ve karakterin sesi sahneden sahneye kayabilir. Görüntü tarafında referans görseller ve karakter tarifleri tutarlılığı taşır; ses tarafında da aynı sabitliği istiyorduk. Ağız hareketi mükemmel olsa bile ses değiştiğinde izleyici hikâyeden kopuyor.

İki yol vardı

Konuşan animasyon üretmenin kabaca iki yolu var. Birincisinde önce ses üretilir, sonra görüntü bu sese göre biçimlendirilir. İkincisinde önce görüntü, yani konuşan ağız üretilir, sonra ses bu hareketle hizalanır.

Birinci yol kâğıt üzerinde daha kusursuz görünüyor, çünkü ağız birebir sese göre çiziliyor. Ama bizim üretim hattımızda sahneler bir video modeliyle canlandırılıyor ve bu modelin görüntü kalitesini, kamera hareketini, karakter tutarlılığını korumak en büyük önceliğimiz. Konuşan ağzı da aynı model, sahnenin geri kalanıyla birlikte ürettiğinde yüz bir bütün olarak kalıyor; bu, çizgi film, hamur ya da seyahat afişi gibi stilize tarzlarda özellikle önemli.

İkinci yolu seçtik ve onun zayıf noktasını, yani ses ile ağız arasındaki zamanlamayı, dikkatli bir hizalamayla kapatmaya karar verdik.

Nasıl çalışıyor

Video modeliyle çalışan sekiz Cinemation tarzında (Wuxiamation, Celmation, Neonmation, Toymation, Toonmation, Claymation, Postermation ve Panelmation) Diyalog ya da İkisi seçildiğinde her replik için şu adımlar işliyor:

  1. Ses sabitleniyor. Her karaktere proje boyunca değişmeyecek bir ses atanıyor. Sesi siz seçebilir ya da otomatik bırakabilirsiniz.
  2. Ağız canlandırılıyor. Video modeli, sahnede konuşan karakterin ağzını repliğe uygun şekilde hareket ettiriyor.
  3. Replik o karakterin sesiyle seslendiriliyor. Bir konuşma modeli repliği karakterin sabit sesiyle okuyor.
  4. Kelime zamanları çıkarılıyor. Seslendirilen konuşma yazıya dökülüyor; böylece her kelimenin nerede başlayıp bittiği biliniyor.
  5. Replik ağız hareketine hizalanıyor. Konuşma, kelime kelime ağız hareketiyle eşleşecek şekilde zamanlanıyor.

Neden kelimeleri tek tek kesmiyoruz

Hizalamada akla ilk gelen yöntem, her kelimeyi ayrı ayrı alıp ağzın açıldığı ana yerleştirmek. Bu yöntemin bedeli ağır: kelime aralarındaki doğal nefes kaybolur, bazı hecelerin sonu kırpılır, cümle robotik, kesik kesik bir akışa dönüşür. Türkçe gibi eklerle uzayan kelimeleri olan dillerde kırpılan bir hece anlamı bile değiştirebilir.

Şimdiki yaklaşımda kelime zamanlarını hizalamanın rehberi olarak kullanıyoruz ama repliğin tamamını bir bütün olarak esnetiyoruz. Yani cümle, ağız hareketinin süresine oturacak şekilde bütün hâlinde uzatılıp kısaltılıyor. Sonuç: cümle sonları kesilmiyor, tonlama korunuyor ve ağız hareketiyle ses aynı anda başlayıp bitiyor.

Bir örnekle

Diyelim ki Elif ve Can adında iki karakteriniz var ve Elif “Bu yol bizi deniz fenerine çıkarır mı?” diye soruyor. Video modeli sahnede Elif’in ağzını bu soruya uygun şekilde hareket ettiriyor. Replik Elif’in sabit sesiyle seslendiriliyor, yazıya dökülüyor ve her kelimenin zamanı çıkarılıyor. Ardından cümlenin tamamı, Elif’in ağzının açık kaldığı süreye oturacak şekilde esnetiliyor. Can cevap verdiğinde aynı işlem onun sabit sesiyle tekrarlanıyor. Altyazı açıksa ekranda önce Elif’in, sonra Can’ın adı görünüyor. Filmin beşinci sahnesinde Elif yeniden konuştuğunda, sesi birinci sahnedekiyle aynı.

Ses seçerken ipuçları

Sabit ses yaklaşımının bir sonucu var: seçtiğiniz ses filmin tamamını taşıyor. O yüzden seçimi baştan iyi yapmak değerli.

  • Karakterlerin seslerini birbirinden ayırın. İki karakter varsa biri erkek, biri kadın sesi ya da belirgin şekilde farklı iki ses seçmek, izleyicinin kimin konuştuğunu kulaktan anlamasını sağlıyor.
  • Otomatik ses iyi bir başlangıç. Ses: otomatik seçeneği karakterin tarifine uygun bir ses atar; beğenmezseniz sonraki denemede değiştirirsiniz.
  • Replikleri kısa tutun. Tek nefeste söylenebilecek cümleler ağız hareketine daha iyi oturuyor. Uzun bir paragrafı iki üç repliğe bölmek hem doğal duyuluyor hem de hizalamayı kolaylaştırıyor.
  • Altyazıyı açın. Diyalog modunda altyazılar konuşanın adını gösteriyor; sesi kapalı izlenen sosyal medya videolarında bu çok işe yarıyor.

Karakter seslerini ve konuşma modlarını adım adım anlattığımız dudak senkronu rehberine de göz atabilirsiniz.

Sınırlar ve dürüst notlar

Bu yaklaşım, video modeliyle çalışan sekiz Cinemation tarzındaki diyaloglar için geçerli. Shadowmation ve Pixelmation ise video modeliyle değil, 2.5D bir animasyon motoruyla çiziliyor; bu iki tarzda replikler yine her karakterin sabit sesiyle seslendiriliyor ve altyazıda konuşanın adı görünüyor, ama ağız hareketi ve klip incelemesi yok. Anlatıcı modunda ağız hareketi yok; ses, sahnelerin üzerine anlatım olarak biniyor. Typemation ve Popbook’ta diyalog bulunmuyor, çünkü içerik yazının kendisi.

Ayrıca çok hızlı, üst üste binen konuşmalar ya da aynı anda konuşan iki karakter hâlâ zor bir durum. Replikleri sırayla, birer birer yazdığınızda en iyi sonucu alıyorsunuz. Premium seviyede her klip bir inceleme modeli tarafından büyük kusurlar için kontrol ediliyor; yanlış karakterin konuşması gibi bir hata bu kontrolde yakalanabiliyor. Klip incelemesini ayrı bir yazıda anlattık.

Neden bu karar bizim için önemliydi

Bir film izlerken izleyici, ağız hareketindeki küçük bir kaymayı çoğu zaman fark etmez ya da hemen affeder. Ama bir karakterin sesinin değişmesini fark eder ve affetmez; çünkü bu, karakterin kim olduğuna dair bir tutarsızlıktır. Önceliği sese vermemizin nedeni bu. Karakterlerinizin kim olduğunu siz belirliyorsunuz; sesleri de filmin sonuna kadar onlara ait kalmalı. Kadronuzu kurmak ve konuşturmak için konuşan karakterler yazımıza ya da doğrudan Animation sayfasına geçebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dudak senkronu hangi tarzlarda çalışıyor? Video modeliyle çalışan sekiz Cinemation tarzında (Wuxiamation, Celmation, Neonmation, Toymation, Toonmation, Claymation, Postermation ve Panelmation), Konuşma seçeneği Diyalog ya da İkisi olduğunda. Shadowmation ve Pixelmation’da replikler sabit sesle seslendirilir ve altyazıda konuşanın adı görünür, ama ağız hareketi yoktur. Anlatıcı modunda ağız hareketi yoktur.

Bir karakterin sesi sahneden sahneye değişir mi? Hayır. Her karaktere proje boyunca sabit bir ses atanır ve tüm replikleri bu sesle seslendirilir.

Replik sonları neden kesilmiyor? Çünkü kelimeleri tek tek kesip yerleştirmek yerine repliğin tamamını ağız hareketinin süresine göre bütün hâlinde esnetiyoruz. Kelime zamanları yalnızca hizalamanın rehberi olarak kullanılıyor.

Karakterin sesini kendim seçebilir miyim? Evet. Erkek ve kadın sesleri arasından seçim yapabilir ya da “Ses: otomatik” seçeneğini bırakabilirsiniz.