Kısa cevap: Sanal maket, bir yapının plan ya da model verisinden üretilen, ekranda etrafında dönülebilen ve içinde gezilebilen 3D karşılığıdır. Fiziksel maketi her durumda ikame etmez; en çok tasarım kararlarının verildiği aşamada işe yarar, çünkü değişiklik hızlı yapılır ve paylaşım dosyayla olur. Ruhsat projesinin yerine geçmez.
Müşteriye kat planını masada açtınız, o da kibarca başını salladı ama mutfağın salonla nasıl birleştiğini gözünde canlandıramadı. Toplantı bitti, aynı soru iki gün sonra telefonla geri geldi. Plan okumak meslek bilgisi ister, oysa kararı veren kişi çoğu zaman plan okumayı bilmez. Mimari maket bu boşluğu uzun zamandır kapatıyor, sanal maket de aynı işi ekranda ve elinizdeki çizimden başlayarak yapıyor. Bu yazı ikisinin farkını, kimin hangisine ihtiyaç duyduğunu ve işe nereden başlanacağını anlatıyor.
Sanal maket nedir, 3D maketten farkı var mı?
Sanal maket, bir binanın ya da dairenin ekranda üç boyutlu olarak incelenebilen modelidir. Günlük dilde 3D maket, dijital maket ya da mimari 3D model adlarıyla da anılır ve bu terimler arasında keskin bir fark yoktur. Ortak nokta şudur: model fiziksel bir nesne değil, etrafında dönülebilen, içine girilebilen ve dosya olarak paylaşılabilen bir veridir.
Sık karıştırılan iki kavramı ayırmak gerekir. Render, modelden alınmış tek bir görüntüdür ve kamerayı sizin yerinize biri seçmiştir. Sanal tur ise çoğunlukla var olan bir mekânın çekilmiş görüntülerinden oluşur. Sanal maket henüz yapılmamış bir binayı da gösterebilir ve bakış açısını izleyen kişi belirler.
Fiziksel maket ile sanal maket arasındaki fark nedir?
Fark, maketin neye hizmet ettiğinde başlar. Fiziksel maket bir nesnedir: masaya konur, etrafında toplanılır, kütle ve ölçek tek bakışta kavranır. Sanal maket bir dosyadır: içine girilir, değiştirilir, gönderilir. Birincisi sunumun ağırlık kazandığı son aşamaya, ikincisi kararların hâlâ değiştiği erken aşamaya yakındır. Aşağıdaki tablo iki yolu beş başlıkta karşılaştırıyor.
| Başlık | Fiziksel maket | Sanal maket |
|---|---|---|
| Maliyet kalemi | Malzeme, atölye işçiliği, kesim ya da baskı, nakliye, koruma kutusu | Çizimi hazırlama emeği, yazılım, varsa ek görsel üretimi |
| Süre | Atölye takvimine ve ayrıntı düzeyine bağlı | Temiz bir plan dosyasıyla kısa; asıl zaman çizimi düzenlemeye gider |
| Değiştirme | Her revizyon yeniden işçilik demektir, büyük değişiklik parçayı baştan yaptırır | Plan düzeltilir, yeniden yüklenir, model tekrar kurulur |
| Sunum | Toplantı odası, satış ofisi, fuar standı; aynı anda tek yerde durur | Ekran, projeksiyon, uzaktan görüşme; dosyayla başka yerlere taşınır |
| Uygun iş | Yarışma, yatırımcı ve satış ofisi sunumu, kentsel ölçekte kütle çalışması | Erken tasarım görüşmesi, müşteri onayı, iç mekân akışını sınama |
Tablodaki en belirleyici satır değiştirmedir. Fiziksel maketi proje kesinleşmeden yaptırmak, her değişiklikte işçiliği yeniden ödemek anlamına gelir. Bu yüzden iki yolu sırayla kullanmak mantıklıdır: kararlar sanal maketle alınır, fiziksel maket kesinleşen proje için yaptırılır. Burada fiyat vermiyoruz, çünkü fiziksel maket bedeli ölçeğe, ayrıntıya ve atölyeye göre çok değişir. Doğru rakam ancak çizimle teklif alınarak öğrenilir.
Sanal maket kimin işine yarar?
Sanal maket, planı okuyamayan birine mekânı anlatması gereken herkesin işine yarar. Bu kişi çoğu zaman mimar, müteahhit, emlak danışmanı ya da iç mimardır. Dördünün derdi aynı görünse de maketi kullandıkları an farklıdır: biri tasarımı savunur, biri satışı başlatır, biri ilanı açıklar, biri yerleşimi tartışır.
- Mimar: Erken görüşmede kütleyi ve kapı aralıklarını gösterir, revizyonu masada konuşur. Düzenli plan dönüştüren ofisler için katman adlandırma kuralları işi baştan kolaylaştırır.
- Müteahhit: Henüz yapılmamış daireyi alıcıya ve ortaklara gösterir. Proje değiştikçe fiziksel maketi yenilemek zorunda kalmaz.
- Emlak danışmanı: Plandan gelen daireyi ekranda gezdirir, odaların birbirine nasıl bağlandığını açıklar. Tanıtım videosu tarafı için emlak videoları yazısına bakabilirsiniz.
- İç mimar: Duvar, açıklık ve dolaşım kararını mobilya seçiminden önce müşteriyle tartışır.
Sanal maket için hangi dosyadan başlanır?
En temiz sonuç, plan özgün CAD dosyası olarak elinizdeyken çıkar. DXF ve DWG çizgileri katmanlarıyla taşır, bu da duvarın, kapının ve pencerenin ayırt edilmesini kolaylaştırır. Elinizde yalnız PDF ya da planın fotoğrafı varsa yine başlayabilirsiniz, ancak ölçüleri kontrol etme işi size kalır. Kaynak ne kadar düzenliyse sonradan yapılacak düzeltme o kadar azalır.
| Elinizdeki dosya | Ne olur | Neye dikkat edilir |
|---|---|---|
| DXF, DWG | Katmanlar role atanır, duvar, kapı, pencere ve mahal tespit edilir | Birim bilgisi ve katman adları |
| Vektör PDF | Çizgiler plan olarak okunur | Çizimde ölçek yazısı yoksa varsayılan ölçek doğrulanmalı |
| SVG, GeoJSON | Katmanlar ya da mahal sınırları plana çevrilir | Grup adları ve birimler |
| Fotoğraf, tarama | Yapay zekâ planı çizime çevirir | Sonuç bir çizimdir, ölçüler kontrol edilmeli |
| IFC, GLB, OBJ, FBX, STL | Hazır model olarak doğrudan açılır | Duvar tespiti yapılmaz, model olduğu gibi gelir |
Planınız henüz yoksa önce ev planı çizme yazısından başlayın. Biçimlerin farkını merak ediyorsanız DWG ve DXF karşılaştırması işinize yarar. En sık gözden kaçan nokta birimdir: yanlış birimle kurulan plan akla yatmayan duvar kalınlıkları üretir ve bu, dönüşüm hatası gibi görünse de aslında bir birim sorunudur.
Sanal makette ölçek ve detay seviyesi nasıl seçilir?
Ölçek ve detay, modelin hangi soruya cevap vereceğine göre seçilir. Soru kütle ve yerleşimse duvarlar ve açıklıklar yeterlidir, soru malzeme ve atmosferse başka bir çalışma gerekir. Fiziksel makette 1:100 ya da 1:200 gibi ölçekler malzemeyi ve masa boyutunu belirler. Sanal makette ise model gerçek ölçüsünde kurulur, ölçek konusu doğru birime iner.
- Kütle seviyesi: Binanın hacmi, kat sayısı, çevresiyle ilişkisi. Yatırım ve ön fizibilite konuşmaları için yeterlidir.
- Plan seviyesi: Duvar, kapı, pencere ve mahaller. Dolaşım, oda büyüklüğü ve görüş hattı burada tartışılır.
- Sunum seviyesi: Malzeme, mobilya, ışık. Ayrı bir görselleştirme işidir, plan aşamasına karıştırılmamalıdır.
Çizim iki boyutlu olduğu için duvar yüksekliği planda bulunmaz, bu değeri kat yüksekliği olarak siz verirsiniz. Mobilyalar da kendi katmanlarında durmalıdır, aksi halde duvar gibi okunabilirler. Bu iki küçük hazırlık, modelin ilk kurulumda daha inandırıcı görünmesini sağlar.
Müşteriye sanal maket sunumu nasıl yapılır?
İyi bir sunum, modelin tamamını göstermekle değil, tek bir soruya cevap aramakla başlar. Görüşmeden önce karar bekleyen konuları belirleyin, önce dışarıdan genel görünümü verin, sonra içeri girin ve en sonda kontrolü müşteriye bırakın. Müşterinin nerede duraksadığı, çoğu zaman en doğru revizyon listesini verir: dar hissettiren bir geçiş, karanlık gelen bir oda.
- Planı temizleyin: Birimleri, katmanları ve fazla çizgileri görüşmeden önce kontrol edin.
- Modeli önceden kurun: Toplantıda dosya denemesi yapmayın, kayıtlı projeyi açın.
- Genel bakışla açın: Modelin etrafında dönerek binayı bütün olarak gösterin.
- Yürüyüşe geçin: Giriş kapısından başlayıp günlük kullanım sırasını izleyin.
- Kontrolü bırakın: Müşteri kendisi gezsin, siz not alın.
- Revizyonu işleyin: Notları plana geçirin, düzeltilmiş dosyayı yükleyin, yeni modeli paylaşın.
Bu akışın modelleme yapmadan nasıl kurulduğunu kat planından müşteri turları yazısı ayrıntılı anlatıyor.
Yeşilçam Maket ile sanal maket nasıl hazırlanır?
Yeşilçam Studios'taki Maket stüdyosu, kat planını tarayıcıda gezilebilir 3D modele çevirir. Akış üç adımdır: plan dosyanızı bırakırsınız, tespit edilen katmanları kontrol edersiniz, gezinip dışa aktarırsınız. Duvar, kapı, pencere ve mahaller otomatik tespit edilir, yanlış okunan bir katmanı da katman rolü düzenleyicisiyle düzeltirsiniz. Modelleme bilgisi gerektiren bir adım yoktur.
Kasım 2026 itibarıyla Maket, tek kredi cüzdanını paylaşan 8 stüdyodan biri ve fiyat tablosunda Maket dönüşümü Ücretsiz olarak görünüyor. Planın fotoğrafı ya da taraması yapay zekâyla okunacaksa uygulama işlem başlamadan önce onayınızı ister, bu adımın güncel bedelini ekranda görürsünüz.
Plan yüklendiğinde beş fazlı kuruluş animasyonu oynar, bu da sunum için hazır bir açılış verir. Ardından orbit kamerasıyla genel bakış alır, yürüyüş kamerasıyla içeri girersiniz. Model GLB olarak dışa aktarılır, yani çalışmayı başka bir 3D araçta sürdürebilirsiniz. Projeler kayıtlı kalır, çok katlı bir binanın katları tek proje altında durur. Adım adım anlatım için DXF kat planından 3D modele rehberine ve projeler ve katlar rehberine bakabilirsiniz.
Müşteriye atmosfer göstermek isterseniz Image Studio ayrı bir yoldur. Kasım 2026 itibarıyla Image Studio'da Standard görsel 2 kredi, yani Basic oranıyla yaklaşık ₺6,4. On görsellik bir deneme 20 kredi, Basic oranıyla yaklaşık ₺64 tutar. Bu görseller modelden alınmış render değildir, ölçüye bağlı değildir ve yalnız fikir konuşmak içindir.
Sanal maket neyi çözmez?
Sanal maket planı anlaşılır kılar ama proje üretmez. Mobilyalı ve fotogerçekçi görüntü beklentisini karşılamaz, resmî başvuru belgesinin yerine geçmez, masada duran ve elle dokunulan nesnenin etkisini vermez. Bu sınırları müşteriye en baştan söylemek, sunum bittikten sonra doğacak yanlış beklentiyi önler ve revizyon konuşmasını doğru yere çeker.
- Mobilya ve fotogerçekçi render: Maket duvar, açıklık ve mahal kurar. Mobilya yerleştirme ve fotogerçekçi render için GLB dosyasını bir görselleştirme sürecine taşıyın ya da bu işi yapan bir uzmanla çalışın.
- Ruhsat projesi: Model bir sunum aracıdır. Ruhsat için gereken projeler yetkili mimar ve mühendislerce hazırlanır, modelin bu projelerin yerine geçtiğini söylemeyin.
- Kesin ölçü: Özellikle fotoğraftan çıkan model bir çizimdir. İlanda ya da satış görüşmesinde modeli kesin ölçü gibi sunmayın, ölçüleri özgün projeyle karşılaştırın.
- Dokunsal etki: Yarışma jürisinde, yatırımcı toplantısında ya da satış ofisinde masadaki maketin ağırlığı ayrı bir değerdir. Böyle işlerde bir maket atölyesi daha doğru seçimdir.
Sık sorulan sorular
Sanal maket ile 3D maket aynı şey mi? Günlük kullanımda evet. İki terim de bir yapının ekranda incelenen üç boyutlu modelini anlatır, dijital maket ve mimari 3D model adları da aynı anlama gelir. Render ise bu modelden alınmış tek bir görüntüdür.
Sanal maket yapmak için CAD bilmek gerekir mi? Planı kendiniz çizecekseniz temel çizim bilgisi işinize yarar. Hazır bir planınız varsa dosyayı yükleyip katmanları kontrol etmek çoğu zaman yeterlidir, ama birim ve ölçü denetimini yine siz yaparsınız.
Sanal maket fiziksel maketin yerini alır mı? Her işte almaz. Erken tasarım, müşteri onayı ve uzaktan görüşmede daha pratiktir, ancak yarışma, satış ofisi ve yatırımcı sunumunda masadaki fiziksel maketin etkisi ayrı bir değer taşımaya devam eder.
Elimde yalnız planın fotoğrafı var, yine de olur mu? Olur, fotoğraf ya da tarama yapay zekâyla duvar, kapı, pencere ve mahallere çevrilir. Çıkan sonuç bir çizimdir, bu yüzden ölçüleri özgün projeyle karşılaştırmanız ve gerekirse düzeltmeniz gerekir.
Maket'te üretilen model başka programda açılır mı? Evet, model GLB olarak dışa aktarılır ve bu biçimi okuyan 3D araçlarda açılır. Böylece malzeme, mobilya ve render çalışmasını başka bir süreçte sürdürebilir, planı baştan modellemek zorunda kalmazsınız.
Sanal maket ruhsat başvurusunda kullanılır mı? Hayır, onu bir sunum ve karar aracı olarak düşünün. Ruhsat için gereken projeler yetkili mimar ve mühendislerce hazırlanır, başvuru belgelerini ilgili idareden ve proje müellifinden teyit etmeniz gerekir.

