Raster görsel, her biri tek renk taşıyan piksellerden oluşan bir ızgaradır; fotoğraflar, ekran görüntüleri ve yapay zekâ ile üretilen görseller rasterdır. Vektör görsel ise şekilleri matematiksel olarak tanımlanmış yollarla (noktalar, çizgiler ve eğriler) saklar. Fark büyütmede ortaya çıkar: raster görsel büyütüldükçe pikseller belirginleşir ve bulanıklaşır, vektör görsel ise her boyutta aynı keskinlikte çizilir.
Bu yazı iki türün nasıl çalıştığını, SVG ve EPS biçimlerini, bir raster görseli vektöre çevirmenin (izleme, tracing) neyi iyi neyi kötü yaptığını ve hangi işte hangi biçimin seçileceğini anlatır. Son bölümde Yeşilçam Studios Design Studio'da vektör çıktının nasıl alındığını bulacaksınız.
Raster görsel nasıl çalışır?
Raster görselin kalitesi piksel sayısına ve basıldığı boyuta bağlıdır. Bu ilişkiye çözünürlük denir ve baskıda inç başına piksel (ppi) olarak ifade edilir. 3.000 piksel genişliğindeki bir görsel 25,4 cm genişlikte basılırsa 300 ppi olur; aynı görsel 1 metreye büyütülürse yaklaşık 76 ppi'ye düşer.
Raster biçimin gücü ayrıntıdadır. Fotoğraftaki ışık geçişleri, cilt dokusu, bulut, sis, cam yansıması gibi sürekli tonlar ancak pikselle doğal görünür. PNG kayıpsız sıkıştırır ve saydamlık taşır; JPG küçük dosya için ayrıntının bir kısmından vazgeçer; WEBP web için iki yaklaşımı da sunar.
Vektör görsel nasıl çalışır?
Vektör bir şekil, bir dizi bağlantı noktası ve bu noktalar arasındaki eğri parçalarıyla tanımlanır. Tasarım yazılımlarının ve SVG'nin kullandığı eğriler Bezier eğrileridir: her eğri parçası iki uç nokta ile eğrinin yönünü ve gerginliğini belirleyen kontrol noktalarından oluşur. Yolun içi bir renkle doldurulur, kenarına istenen kalınlıkta çizgi verilir.
Bu yapı sayesinde vektör görsel çözünürlükten bağımsızdır. Aynı logo dosyası kartvizitte 2 cm, binanın cephesinde 3 metre basılabilir ve iki durumda da kenarlar keskin kalır. Renkler de değer olarak saklandığı için düzenlemesi kolaydır: tek tıkla kurumsal rengi değiştirebilirsiniz.
SVG, EPS ve PDF arasındaki fark nedir?
- SVG (Scalable Vector Graphics). W3C'nin tanımladığı, XML tabanlı açık vektör biçimi. Tarayıcılar doğrudan gösterir; web, arayüz ve dijital işler için ilk tercihtir. Degrade ve saydamlığı destekler.
- EPS (Encapsulated PostScript). PostScript diline dayanan, tek sayfalık eski bir baskı biçimi. Bugün yerini çoğunlukla PDF'e bırakmıştır, ama bazı matbaalar, tabela ve kesim atölyeleri hâlâ EPS ister.
- PDF. Vektörü, rasterı ve metni aynı dosyada taşıyabilir. Baskı için standartlaştırılmış alt kümesi PDF/X'tir; ayrıntısı matbaaya hazır PDF/X yazısında.
Raster bir görsel vektöre nasıl çevrilir?
Bir raster görseli vektöre çevirmeye izleme (tracing ya da vektörleştirme) denir. Yazılım görseldeki benzer renkli bölgeleri gruplar, her bölgenin sınırını çıkarır ve bu sınırları Bezier eğrileriyle yumuşatır. Sonuç, üst üste dizilmiş renkli şekillerden oluşan bir vektör dosyadır.
- Görseldeki renk sayısı azaltılır (renk niceleme). Yüzlerce ton birkaç düzine düz renge iner.
- Aynı renkteki komşu pikseller bölgeler hâlinde birleştirilir; çok küçük lekeler ayıklanır.
- Her bölgenin dış sınırı çıkarılır ve köşe noktaları belirlenir.
- Sınırlar eğrilere oturtulur; ayrıntı ayarı, eğrinin piksel sınırını ne kadar sıkı izleyeceğini belirler.
- Şekiller doğru sırayla üst üste dizilir ve dosya kaydedilir.
Ayrıntı ayarı bir dengedir. Az ayrıntı daha az yol, daha küçük dosya ve daha grafik bir görünüm verir; çok ayrıntı aslına daha yakın ama daha ağır bir dosya üretir.
İzleme hangi görsellerde iyi, hangilerinde kötü sonuç verir?
İzleme, zaten düz renklerden oluşan görsellerde mükemmele yakın sonuç verir: logolar, ikonlar, düz renkli çizimler, poster sanatı, pop art, İsviçre tasarımı gibi grafik tarzlar. Sürekli tonlu görsellerde ise sınırları görünür olur. Yumuşak bir degrade, renk niceleme nedeniyle basamaklara bölünür; cam, sis ve kuzey ışığı gibi geçişler posterleşir (posterization). Fotoğraf gerçekçiliği isteyen bir görseli vektöre çevirmek çoğu zaman anlamsızdır: dosya büyür, görüntü kötüleşir.
Kural basittir: görsel düz renkler ve net kenarlarla düşünülmüşse vektör, ışık ve doku ile düşünülmüşse raster. Yapay zekâ ile üretilmiş bir görsel de bu kurala uyar; vektör çizim tarzında üretilmiş bir görsel temiz çevrilir, sinematik bir fotoğraf çevrilmez.
En sık yapılan hatalar nelerdir?
- Raster bir dosyayı EPS ya da SVG'ye "kaydetmek". Bir JPG'yi SVG kabının içine koymak onu vektör yapmaz; büyütünce yine pikseller görünür.
- Logoyu yalnız PNG olarak saklamak. Logo ileride tabelada, araç giydirmede ya da büyük afişte kullanılacaksa vektör asıl dosyası şarttır.
- Fotoğrafı vektöre çevirip baskıya göndermek. Basamaklanmış geçişler baskıda daha da belirgin görünür.
- Ayrıntıyı en yükseğe çekmek. Binlerce küçük yol dosyayı şişirir, bazı yazılımlarda açılışı yavaşlatır ve kesim makinelerinde sorun çıkarabilir.
Hangi işte hangi biçim seçilmeli?
Biçim seçimi, dosyanın nerede ve hangi boyutta kullanılacağına bağlıdır. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumlar için bir başlangıç noktasıdır; matbaanızın ya da atölyenizin özel bir isteği varsa o geçerlidir.
| İş | Önerilen biçim | Neden |
|---|---|---|
| Logo ve kurumsal kimlik | SVG ya da EPS asıl dosya, ayrıca PDF | Her boyutta keskin kalır, renkleri kolayca değiştirilir |
| Kartvizit, broşür, afiş baskısı | PDF/X | Vektör metin ile raster görseli bir arada, baskı kurallarıyla taşır |
| Fotoğraf ağırlıklı görsel | PNG ya da JPG, son boyutta yeterli çözünürlükte | Sürekli tonlar ancak pikselle doğal görünür |
| Web ve arayüz ikonu | SVG | Küçük dosya, her ekran yoğunluğunda keskin |
| Sosyal medya gönderisi | PNG, JPG ya da WEBP | Platformlar raster bekler ve kendileri yeniden sıkıştırır |
| Tabela, folyo kesim, lazer | EPS ya da SVG | Kesim makineleri yolu doğrudan izler |
Pek çok iş iki dünyanın birleşimidir: fotoğraf ağırlıklı bir afişin üstündeki başlık ve logo vektör, arka plan rasterdır. PDF bu birleşimi tek dosyada taşıyabildiği için baskıda en sık istenen biçimdir.
Yeşilçam Studios'ta vektör çıktı nasıl alınır?
Design Studio'da bir tasarım katmanlardan oluşur. Metinler, şekiller ve Mürekkep Manzara katmanı baştan vektördür; dışa aktarımda gerçek yol olarak yazılır. Görsel katmanı (arka plan) ise rasterdır; SVG ya da EPS dışa aktarımında izleme yöntemiyle vektör yollara dönüştürülür.
- "Dışa aktar"da biçim olarak SVG (vektör) ya da EPS (vektör, matbaa) seçin.
- "Vektör ayrıntısı" ayarından Az, Orta ya da Çok'u seçin.
- "Vektör önizlemesi" ile sonucu indirmeden görün. Önizleme yol sayısını ve yaklaşık dosya boyutunu da gösterir.
- Sonuç uygunsa indirin.
Glassmorphism, Aurora, Y2K, Editoryal ve Mürekkep Resmi gibi geçiş ve cam etkisi ağırlıklı tarzlarda pencere sizi uyarır: bu tarzlarda geçişler basamaklanır ve poster etkisi oluşur. Yine de indirebilirsiniz. Vektör Çizim, Pop Art ve İsviçre Tasarımı gibi düz renkli tarzlar ise temiz çevrilir. Görseli Design Studio'ya getirmeden önce Image Studio'da da aynı 21 tasarım tarzıyla üretebilir, oradan "Design Studio'da kullan" ile tasarıma aktarabilirsiniz.
Raster tarafta keskinlik isteyen büyük baskı işleri için "Ayrıntı ekle" görsel katmanını baskı boyutunda parça parça yeniden çizer ve doku ile keskinliği artırır. SVG, EPS ve Ayrıntı ekle Basic ve Pro aboneliklerde açıktır. Vektör dışa aktarımın liste fiyatı 1.021 jeton, Ayrıntı ekle parça başına 29.576 jeton (4K parçada 44.042 jeton) olarak hesaplanır; Basic liste fiyatlarıdır, Pro'da ×0,8 uygulanır. Ekim 2026 itibarıyla geçerli bu rakamların güncel hâli fiyat sayfasında; adım adım kullanım için SVG, EPS ve Ayrıntı ekle rehberine bakın.
Sık sorulanlar
Yapay zekâ ile üretilmiş bir görsel vektör olabilir mi? Görsel üretim rasterdır, ama sonuç izleme ile vektöre çevrilebilir. Düz renkli, net kenarlı tarzlarda sonuç temizdir; fotoğraf gerçekçiliğinde geçişler basamaklanır.
Matbaa EPS mi istiyor, PDF mi? Güncel matbaaların çoğu PDF/X tercih eder. EPS daha çok tabela, kesim ve eski iş akışlarında istenir. Emin değilseniz matbaanıza sorun.
Vektör ayrıntısını neye göre seçmeliyim? Önce Orta ile önizleme yapın. Ayrıntılar kayboluyorsa Çok'a, dosya gereğinden büyükse ya da daha grafik bir görünüm istiyorsanız Az'a geçin.
Metinlerim SVG'de keskin kalır mı? Design Studio metinleri görselin içine yazmaz; ayrı katman olarak tutar ve dışa aktarımda vektör olarak çizer. Bu yüzden her boyutta keskin kalırlar.
Ücretsiz planda SVG indirebilir miyim? Hayır. SVG ve EPS Basic ve Pro aboneliklerde açıktır; ücretsiz planda PNG, JPG ve WEBP indirebilirsiniz.