Popbook, çocukların seçim yaparak ilerlediği etkileşimli bir açılır kâğıt kitaptır ve değerler eğitimi için tasarlanmıştır. Hikâyenin hangi değeri öğretmesini istediğinizi yazarsınız; yapay zekâ kitabı kurar, çocuklar sayfaları tarayıcıda açar, seçimlerini yazarak ya da düğmelere basarak yapar ve kitap aile ya da sınıfla konuşulacak bir soruyla biter. Bu rehber Popbook’u adım adım hazırlamayı, sınıfta ve evde kullanmayı ve bağlantıyla paylaşmayı anlatıyor.

Popbook nedir, video mu?

Popbook bir video değildir; tarayıcıda açılan, sayfaları tıklanarak ilerleyen etkileşimli bir kitaptır. Kâğıt katmanlar sayfa çevrildikçe açılır, çocuk hikâyenin bazı anlarında karar verir. Her kitap bir değer üzerine kuruludur: cesaret, paylaşmak, sabır ya da sizin seçtiğiniz başka bir değer. Sonunda çocuğa, sınıfa ya da aileye yöneltilen bir soru vardır; kitap kapanınca konuşma başlar.

Popbook’ta diyalog kurma bölümü yoktur, çünkü kitabın metni içeriğin kendisidir. Çocuklar okur, seçer ve ilerler.

Değerler eğitiminde asıl zorluk, soyut bir kavramı çocuğun kendi hayatına bağlamaktır. “Paylaşmak iyidir” demek kolaydır; bir karakterin paylaşmakla paylaşmamak arasında kararsız kaldığı anı yaşamak ise çok daha akılda kalıcıdır. Popbook bu anı çocuğun eline verir: kararı çocuk verir, sonucunu da hikâyenin içinde görür. Böylece değer bir öğüt olarak değil, bir deneyim olarak kalır.

Adım adım Popbook hazırlama

  1. Animation menüsünü açın ve Popbook kartını bulun. Nasıl bir sonuç çıktığını görmek için önce Örnek kitabı aç’a basabilirsiniz.
  2. Oluştur’a basın. Formda “Hikâye neyi öğretsin?” sorusu sizi karşılar.
  3. Değeri ve küçük bir hikâye fikrini yazın. Formdaki örnek iyi bir kalıptır: “Cesaret: küçük bir robot karanlıktan korkar ama arkadaşı ona yardım eder.”
  4. Fikriniz yoksa Sam ile hikâye yaz ile bir öneri alın ya da yazdığınızı Sam ile geliştir ile zenginleştirin.
  5. Dil ayarını sınıfınızın diline göre seçin.
  6. Tahmini ücret’e bakın ve başlatın. Kitap hazırlandığında Çalışmalarım listenizde görünür.
  7. Kitabı kendiniz baştan sona okuyun, seçimleri deneyin. Sınıfa açmadan önce en az bir kez tüm yolları gezin.

İyi bir Popbook konusu nasıl yazılır?

En iyi sonuç tek bir değer, tek bir kahraman ve tek bir zorlukla gelir. Birkaç öneri:

  • Değeri başa yazın. “Paylaşmak:”, “Sabır:”, “Dürüstlük:” gibi bir başlangıç, kitabın odağını netleştirir.
  • Çocuğun tanıdığı bir durum seçin. Oyuncak paylaşmak, sırada beklemek, yeni bir okula başlamak, bir hatayı itiraf etmek.
  • Kahramanı sevimli ama kusurlu yapın. Karanlıktan korkan robot, sabırsız bir sincap, oyuncağını vermek istemeyen bir ayı yavrusu. Çocuk kendini kahramanda görmeli.
  • Yardımcı bir karakter ekleyin. Değer çoğu zaman bir arkadaşla, bir büyükle ya da bir hayvanla karşılaşmada ortaya çıkar.
  • Yaş grubunu belirtin. “Okul öncesi için”, “ilkokul ikinci sınıf için” gibi bir not dili ve seçimlerin zorluğunu ayarlamaya yardım eder.

Konu yazarken yargılayıcı bir dil yerine merak uyandıran bir dil seçin. “Yalan söyleyen çocuk cezalandırılır” yerine “Tavşan, kırdığı vazoyu söylemekten korkar; ne yapmalı?” gibi bir kurgu, çocuğu hem kahramanla özdeşleştirir hem de seçim yapmaya davet eder. Hassas konularda (kayıp, korku, zorbalık) metni kendiniz önceden okuyup sınıfınızın ihtiyaçlarına uygun olup olmadığına karar verin; gerekiyorsa konuyu yumuşatarak yeni bir kitap oluşturun.

Sınıfta Popbook kullanmak

Popbook sınıf etkinliğine kolayca dönüşür. İşe yarayan bir akış:

  • Akıllı tahtada birlikte okuma. Kitabı tam ekran açın, sayfaları sesli okuyun. Seçim anlarında sınıfa sorun, el kaldırarak oylayın, çoğunluğun seçimiyle ilerleyin.
  • Farklı yollar, farklı sonuçlar. Kitabı ikinci kez açıp diğer seçimi yapın. “Kahraman bunu seçseydi ne olurdu?” sorusu, değerin sonuçlarını somut gösterir.
  • Kapanış sorusu. Kitabın sonundaki soruyu sınıf tartışmasının başlangıcı yapın. Çocuklar kendi deneyimlerini anlatabilir, küçük gruplar hâlinde cevap yazabilir.
  • Uzatma etkinliği. Çocuklardan kahramana bir mektup yazmalarını ya da hikâyenin devamını çizmelerini isteyin.

Farklı değerler için birkaç kitap hazırlayıp bir dönem boyunca her hafta birini kullanmak, değerler eğitimini düzenli bir alışkanlığa çevirir.

Kalabalık sınıflarda seçim anlarını küçük gruplara bölmek de iyi çalışır: her grup bir seçimi savunur, gerekçesini bir cümleyle anlatır, sonra sınıf birlikte karar verir. Böylece Popbook yalnız bir okuma etkinliği değil, dinleme, gerekçe sunma ve farklı fikirlere saygı gösterme alıştırmasına da dönüşür. Okuma yazmayı yeni öğrenen çocuklarda düğmelerle ilerlemek, daha büyük sınıflarda ise seçimi kendi cümleleriyle yazmak daha zengin bir tartışma açar.

Evde, aileyle

Popbook yatmadan önce birlikte okunan bir kitap gibi de kullanılabilir. Çocuk seçimleri kendi yapar; ebeveyn soruyu sorar ve cevabı dinler. Kitabın sonundaki soru, “Bugün okulda ne oldu?” sorusundan çok daha kolay açılan bir sohbet kapısıdır. Öğretmenler, sınıfta okunan kitabın bağlantısını ailelere gönderip aynı soruyu evde de konuşmalarını isteyebilir.

Bağlantıyla paylaşma

Kitap hazır olduğunda Görünürlük ayarına bakın: Özel seçiliyken kitabı yalnız siz görürsünüz. Paylaşmak için:

  1. Görünürlük’ü Herkese açık yapın. Artık bağlantıya sahip herkes giriş yapmadan okuyabilir.
  2. Bağlantıyı kopyala’ya basın ve adresi sınıf grubuna, okul platformuna ya da aile mesajına yapıştırın.
  3. Dönem bittiğinde ya da paylaşımı durdurmak istediğinizde Paylaşımı kapat’a basın; bağlantı artık açılmaz ve “Bu bağlantı artık açık değil” mesajı görünür.

Okuyanların hesap açmasına gerek yoktur; çocukların e-posta ya da şifre girmeden kitabı açabilmesi sınıf kullanımında büyük kolaylıktır.

Popbook’un yanında başka ne kullanılabilir?

Bir kavramı keşfederek öğretmek istiyorsanız Popbook’un kardeşi Labmation’a bakın; tek bir konuyu etkileşimli bir laboratuvarda gösterir. Ayrıntılar Labmation rehberinde. İzletilecek kısa bir masal videosu isterseniz Toymation ya da Foliomation iyi seçimlerdir; karşılaştırma için tarz seçme rehberine, tüm tarzlar için Animation sayfasına göz atın.

Sık sorulanlar

Çocukların kitabı açmak için hesabı olması gerekir mi? Hayır. Görünürlük Herkese açık olduğunda bağlantıya sahip herkes giriş yapmadan okuyabilir.

Çocuklar seçimlerini nasıl yapar? Yazarak ya da düğmelere basarak. Küçük yaş grupları için düğmeler, okuma yazma bilen çocuklar için yazarak cevap vermek iyi çalışır.

Kitap nasıl biter? Her Popbook, aile ya da sınıfla konuşulacak bir soruyla biter; bu soru değerin günlük hayata taşınmasını sağlar.

Paylaştığım bağlantıyı geri alabilir miyim? Evet. Paylaşımı kapat’a bastığınızda bağlantı artık açılmaz; isterseniz daha sonra yeniden paylaşabilirsiniz.

Popbook’ta diyalog yazabilir miyim? Hayır. Popbook’ta metin içeriğin kendisidir; hikâyeyi ve öğretilecek değeri formda yazarsınız, kitabın metnini yapay zekâ kurar.