Labmation, tek bir kavramı öğreten etkileşimli bir laboratuvardır. “Hangi konuyu keşfedelim?” sorusuna bir konu yazarsınız; yapay zekâ laboratuvarı kurar, laboratuvar tarayıcıda güvenli bir kutuda çalışır ve bağlantıyla paylaşılır. Öğrenci izlemek yerine kurcalar: bir değeri değiştirir, sonucu anında görür. Bu rehber iyi konu seçmeyi, laboratuvarı adım adım oluşturmayı ve paylaşmayı anlatıyor.

Labmation ne işe yarar?

Bazı kavramlar anlatılarak değil, denenerek anlaşılır. Kamera odağı buna iyi bir örnek: Labmation’daki örnek laboratuvarda mercek parçalarına ayrılır, ışık ışınları görünür, odak düzlemi ileri geri kayar ve diyafram açılıp kapandıkça alan derinliğinin nasıl değiştiği izlenir. Öğrenci bir kaydırıcıyı hareket ettirir ve neden-sonuç ilişkisini kendi gözüyle görür.

Labmation video değildir; tarayıcıda açılan, kullanılan bir sayfadır. Her laboratuvar bilinçli olarak tek bir kavrama odaklanır. Bir ünitenin tamamı değil, o ünitedeki en zor anlaşılan tek fikir.

Bu odak bilinçli bir tercihtir. Çok şeyi aynı anda göstermeye çalışan etkileşimli içerikler öğrenciyi dağıtır; tek bir değişkeni değiştirip tek bir sonucu izlemek ise kavramın zihinde yerine oturmasını kolaylaştırır. Bir öğretmen olarak en çok yanlış anlaşılan konuyu düşünün: öğrencilerin her yıl aynı yerde takıldığı fikir, Labmation için en iyi adaydır.

İyi bir laboratuvar konusu nasıl seçilir?

En iyi konular, bir şeyi değiştirdiğinizde başka bir şeyin görünür biçimde değiştiği konulardır. Formdaki örnekler de bu yöndedir: “Kamera odağı nasıl çalışır?”, “Güneş sistemi ölçekli olarak nasıl görünür?” Birkaç fikir daha:

  • Fizik: Sarkacın boyu salınım süresini nasıl etkiler? Işık bir mercekten geçerken nasıl kırılır?
  • Astronomi: Ay’ın evreleri neden oluşur? Mevsimler eksen eğikliğiyle nasıl ilişkilidir?
  • Matematik: Bir doğrunun eğimi değiştikçe grafik nasıl döner? Olasılıkta büyük sayılar yasası.
  • Biyoloji: Fotosentezde ışık miktarı üretimi nasıl etkiler?
  • Fotoğraf ve medya: Diyafram, enstantane ve ışık duyarlılığı arasındaki ilişki; renk karışımı.

Kaçınılması gerekenler: çok geniş konular (“bütün kimya”), yalnızca ezber gerektiren bilgiler (“başkentler”) ve değiştirilecek bir değişkeni olmayan konular. Bir soruyu “... değişince ne olur?” biçiminde sorabiliyorsanız büyük ihtimalle iyi bir laboratuvar konusudur.

Adım adım laboratuvar oluşturma

  1. Animation menüsünde Labmation kartını bulun. Nasıl bir şey çıktığını görmek için Örnek laboratuvarı aç’a basın.
  2. Oluştur’a basın; form “Hangi konuyu keşfedelim?” diye sorar.
  3. Konuyu soru biçiminde yazın. Hedef kitleyi de ekleyin: “Ortaokul yedinci sınıf için: Diyafram alan derinliğini nasıl değiştirir?”
  4. Fikriniz yoksa Sam ile fikir öner düğmesiyle öneri alın; yazdığınız konuyu Sam ile geliştir ile netleştirebilirsiniz.
  5. Dil’i seçin ve Tahmini ücret’e bakıp başlatın.
  6. Hazırlık sırasında “Laboratuvar gerçek tarayıcıda deneniyor ve iyileştiriliyor” aşamasını görürsünüz; laboratuvar size teslim edilmeden önce gerçek bir tarayıcıda çalıştırılıp düzeltilir.
  7. Hazır olunca laboratuvarı kendiniz kurcalayın. Her kontrolü deneyin, beklediğiniz sonucu verip vermediğine bakın.

Laboratuvardan memnun kalmadıysanız konuyu daha dar ya da daha açık yazıp yeni bir laboratuvar oluşturun. Genellikle sorun konunun fazla geniş olmasıdır: “Optik” yerine “İnce kenarlı mercek ışığı nasıl toplar?” yazmak, çok daha odaklı ve kullanışlı bir sonuç verir. Hedef kitleyi, kullanmak istediğiniz terimleri ve öğrencinin neyi değiştirebilmesini istediğinizi yazmak da sonucu doğrudan iyileştirir.

Güvenli kutu: laboratuvar nasıl çalışır?

Her laboratuvar yapay zekâ tarafından yazılmış küçük bir etkileşimli uygulamadır. Bu yüzden tarayıcıda güvenli bir kutuda, yani çevresinden yalıtılmış bir alanda çalışır. Laboratuvar sayfanın geri kalanına, hesabınıza ya da cihazınızdaki dosyalara erişemez; yalnız kendi içinde çizer ve etkileşim kurar. Formdaki not da bunu söyler: “Laboratuvar tarayıcında, güvenli bir kutuda çalışır.” Bu, öğrencilerle paylaşırken içinizin rahat olmasını sağlar.

Yine de her laboratuvarı paylaşmadan önce içerik açısından kendiniz kontrol edin. Laboratuvarı yapay zekâ kurar; kavramın doğru anlatıldığından, kullanılan terimlerin müfredatınızla uyumlu olduğundan ve sayısal değerlerin makul olduğundan emin olmak öğretmenin işidir. Küçük bir tutarsızlık görürseniz konuyu daha net tarif ederek yeni bir laboratuvar oluşturmak çoğu zaman yeterlidir.

Sınıfta ve uzaktan kullanım

  • Derse giriş: Konuyu anlatmadan önce laboratuvarı açın, öğrencilerden bir tahmin isteyin, sonra birlikte deneyin. Tahmin ile sonuç arasındaki fark merak uyandırır.
  • Bireysel keşif: Bağlantıyı öğrencilere gönderin, her biri kendi cihazında denesin ve gözlemlerini üç cümleyle yazsın.
  • Ödev: “Diyaframı en küçük ve en büyük değere getir, iki durumda arka plan nasıl görünüyor?” gibi somut bir görev verin.
  • Tam ekran: Akıllı tahtada Tam ekran düğmesiyle laboratuvarı büyütüp tüm sınıfla kullanın.

Değerler eğitimi için hikâye tabanlı bir etkinlik istiyorsanız Labmation’ın kardeşi Popbook’a bakın: Popbook sınıf rehberi.

Bağlantıyla paylaşma

Görünürlük ayarı Özel olduğunda laboratuvarı yalnız siz görürsünüz. Herkese açık yaptığınızda bağlantıya sahip herkes giriş yapmadan kullanabilir. Bağlantıyı kopyala ile adresi alın ve öğrencilerle, velilerle ya da meslektaşlarınızla paylaşın. İstediğiniz zaman Paylaşımı kapat ile bağlantıyı devre dışı bırakabilirsiniz; açılmaya çalışıldığında “Bu bağlantı artık açık değil” mesajı görünür.

Paylaşılan sayfanın altında “Yeşilçam Studios ile yapıldı” notu ve Sen de dene düğmesi bulunur; laboratuvarı beğenen bir meslektaşınız kendi konusu için yenisini başlatabilir.

Daha iyi sonuç için ipuçları

  • Konuyu tek cümleye indirin. İki kavramı birleştirmek yerine iki ayrı laboratuvar yapın.
  • Öğrencinin değiştirmesini istediğiniz değişkeni adıyla yazın: “diyafram açıklığı”, “sarkaç boyu”, “eğim”.
  • Seviyeyi belirtin; ilkokul ile lise için aynı konu çok farklı kurulur.
  • Yayınlamadan önce her kontrolü deneyin; bir öğrencinin yapacağı “yanlış” hamleleri de denemeyi unutmayın.

Tüm tarzları görmek için Animation sayfasına, maliyetin nasıl hesaplandığını anlamak için maliyet ve iade rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Öğrencilerin laboratuvarı kullanmak için hesap açması gerekir mi? Hayır. Görünürlük Herkese açık olduğunda bağlantıya sahip herkes giriş yapmadan kullanabilir.

Laboratuvar güvenli mi? Evet. Her laboratuvar tarayıcıda, çevresinden yalıtılmış güvenli bir kutuda çalışır; hesabınıza ya da cihazınızdaki dosyalara erişemez.

Bir laboratuvarda birden fazla konu işleyebilir miyim? Labmation tek bir kavrama odaklanacak şekilde tasarlanmıştır. Birden fazla konu için ayrı laboratuvarlar oluşturmak daha anlaşılır sonuç verir.

Laboratuvar bir video olarak indirilebilir mi? Labmation etkileşimli bir sayfadır ve bağlantıyla paylaşılır; asıl değeri öğrencinin kendisinin kurcalayabilmesidir.

Konu bulamazsam ne yapabilirim? Formdaki Sam ile fikir öner düğmesi sizin için konu önerir; beğendiğiniz öneriyi düzenleyip kullanabilirsiniz.